De belangrijkste gespreksonderwerpen van Svalbard
Het lijkt misschien vreemd dat een ijzige, besneeuwde eilandengroep vol beren aan de rand van de wereld zo'n hotspot (bij wijze van spreken) voor outdoor-toerisme kan zijn.
Maar zodra je Svalbard bezoekt, begint deze schijnbare vreemdheid veel logischer te worden.
Dat komt omdat deze bijzondere arctische archipel, die zo ver naar het noorden ligt dat hij de term 'off the grid' een nieuwe betekenis geeft, al snel bewijst dat hij herhaalde bezoeken, uitgebreid onderzoek en lange, door koffie gevoede gesprekken waard is.
Om een idee te krijgen van wat deze Arctische eilanden zo bijzonder maakt, volgen hier 16 feiten over Svalbard die je misschien wel zullen aanzetten tot het plannen van je eigen reis naar Svalbard.
Afbeelding door Oliver Vogler
1. Er zijn meer ijsberen in Svalbard dan mensen
Dit feit over Svalbard verklaart ook het tweede punt op deze lijst.
De meest recente telling van beren, uitgevoerd door het Noorse Poolinstituut in 2004, schatte het aantal ijsberen in Svalbard op ongeveer 2650 en mogelijk zelfs 3600. Op het moment van de telling woonden er ongeveer 2000 mensen in de hoofdstad van de archipel, Longyearbyen, en ongeveer 2600 in Svalbard als geheel.
Uit een andere telling in 2015 bleek dat het aantal ijsberen sinds 2004 met 42% is toegenomen.
2. Je bent wettelijk verplicht om wapens bij je te hebben in Svalbard
Nee, niet de warmte waar je waarschijnlijk aan denkt. We bedoelen wapens. Grote wapens.
De wet in Svalbard, die in 2012 door de gouverneur van Svalbard is gepubliceerd, schrijft voor dat iedereen die buiten de nederzettingen van de archipel reist, zich moet uitrusten met de nodige middelen om een IJsbeer af te schrikken. Vertaling: neem een heel groot geweer mee, zoals onze gidsen dat bij zich hebben.
3. Svalbard heeft een van de tien grootste spooksteden ter wereld
Het lijkt logisch dat de plaats met de grootste populatie ijsberen (en verplichte geweerregel) ook een van 's werelds grootste spooksteden heeft, nietwaar?
De stad Pyramiden, die in 1927 door de USSR van Zweden werd gekocht, werd jarenlang gebruikt als mijnbouwgemeenschap en telde ooit meer dan duizend inwoners. In die tijd was het zelfs geen slechte plek: Pyramiden had een eigen overdekt zwembad, een theater, een muziekkamer en een bibliotheek.
Helaas zijn dit de enige overblijfselen van deze uitgeholde spookstad, die tijdens de Russische valutacrisis van 1998 werd verlaten.
4. Svalbard heeft zijn eigen rendiersoort
Er leven naar schatting 10.000 rendieren op Spitsbergen, die allemaal tot een eigen ondersoort behoren. Deze rendieren worden toepasselijk Spitsbergen Rendieren genoemd.
Spitsbergen Rendieren zijn de kleinste rendieren die er bestaan. Ze hebben een lichtere vachtkleur, een rondere kop en kortere poten dan andere rendieren, en ze bevolken Spitsbergen al ongeveer 5000 jaar.
Toch is er een triest feit over Svalbard: deze dieren werden in het begin van de 20e eeuw bijna volledig uitgeroeid, totdat herstelprogramma's hen te hulp schoten.
5. Svalbard is eigenlijk een arctische woestijn
Voor de poolkenners onder ons is dit misschien wel het minst verrassende feit over Svalbard. Andere poolgebieden, zoals Antarctica en delen van Groenland, krijgen immers zo weinig neerslag dat ze ook als woestijnen kunnen worden beschouwd.
Svalbard is niet anders: de totale neerslag bedraagt gemiddeld ongeveer 200 mm (7,8 inch) sneeuw en regen per jaar, waarbij het noordoostelijke eiland Nordaustlandet de meeste kenmerken van een "Arctische woestijn" vertoont.
De westkant van Svalbard is daarentegen op sommige plaatsen vrij weelderig.
6. Meer dan 40 nationaliteiten noemen Svalbard hun thuis
De mate van culturele diversiteit op Svalbard zou zelfs voor een centraal gelegen stad indrukwekkend zijn, laat staan voor een aantal verspreide Arctische eilanden halverwege Noorwegen en de Noordpool.
Longyearbyen is sinds het begin van de jaren negentig niet langer alleen een mijnbouwgemeenschap, maar is volgestroomd door toenemende belangstelling voor onderzoek, toerisme en onderwijs. De mensen die zich daar hebben gevestigd, komen uit alle delen van de wereld, wat bewijst dat je niet naar een grote stad (of dorp) hoeft te gaan om te kunnen genieten van de voordelen van een multinationale samenleving.
Van alle feiten over Svalbard vinden wij dit een van de meest hoopgevende.
7. Je kunt in Svalbard overdag het noorderlicht zien
Het noorderlicht is het best te zien wanneer de lucht het donkerst is, maar een leuk feitje over Svalbard is dat het niet laat hoeft te zijn om daar een donkere lucht te hebben.
Vanwege de noordelijke ligging van Svalbard is er tussen oktober en februari overdag maar een klein beetje daglicht. Tijdens deze lange poolnachten kun je, als de lucht helder genoeg is, gemakkelijk genieten van de dans van deze beroemde aurora's.
8. U kunt ook de middernachtzon zien
Als je tussen half april en half augustus een cruise naar Svalbard maakt, kun je ook onder de middernachtzon varen. Omdat de kleuren in dit licht zo levendig zijn, is het handig om een aantal fotografische overwegingen in gedachten te houden.
Ten eerste is het een goed idee om uw foto's eenvoudig te houden en uw zoeker op twee of drie kleuren te richten. U kunt ook voorgrondbeelden gebruiken om uw onderwerpen te omlijsten, waardoor een beter 3D-effect ontstaat.
We raden ook aan om de impact van het licht op het landschap te maximaliseren door uw foto's in de zoeker te componeren en de horizon op een derde van de onderkant te houden, zodat uw camera de juiste belichting heeft.
9. 's Werelds grootste zeecarnivoor werd opgegraven in Svalbard
Hoewel het logisch lijkt om dit feit te koppelen aan ijsberen en Pyramiden, is het niet onze bedoeling om u af te schrikken van Svalbard.
In 2008 ontdekten onderzoekers het 150 miljoen jaar oude fossiel uit het Jura-tijdperk van een van 's werelds grootste zeereptielen, een pliosaurus die sindsdien Predator X is genoemd. Er werden stukken van de schedel, rug, nek, tanden en een voorpoot van bijna drie meter lang gevonden, overblijfselen van een vroegere wereld.
10. Svalbard organiseert het meest noordelijke bluesfestival ter wereld
Svalbard kan bogen op veel van 's werelds meest noordelijke dingen: kleuterschool, universiteit, kerk, postkantoor, museum, commerciële luchthaven en gastronomisch restaurant.
Maar het muziekfestival is een van de coolste, woordspeling bedoeld. Dit muziekfestival, bekend als Dark Season Blues, vindt eind oktober plaats en markeert het begin van de lange Arctische nachten. En inderdaad, het donkerblauw van de lucht lijkt een perfecte luifel waaronder zulke klassieke nummers gespeeld kunnen worden.
Concerten worden gehouden op tal van locaties in Longyearbyen, waaronder pubs, restaurants, de kerk en zelfs de plaatselijke kleuterschool. Dit alleen al is een reden voor een reis naar het Noordpoolgebied, een reis waar Muddy Waters trots op zou zijn.
Fotocredits: Svalbardposten
11. Er zijn veel fossielen te vinden in Svalbard
Svalbard heeft een rijke, diverse en lange geologische geschiedenis, waardoor de eilanden perfect zijn voor liefhebbers van gesteente. Er is een grote verscheidenheid aan geologische gebeurtenissen die daar bestudeerd kunnen worden, waaronder tektonische plaatbewegingen en continentale drift.
Veel gesteenten in Svalbard bevatten ook fossielen van zeedieren die ooit in de Lapetus-oceaan leefden. Later in de geologische tijd, toen Svalbard begon te zinken en rivieren de Caledonische bergen erodeerden, werden zandsteen en conglomeraten afgezet in kustgebieden, meren en delta's.
In deze afzettingen kun je nog steeds veel primitieve vissen en planten vinden, een feit over Svalbard dat vooral interessant is voor fossielenliefhebbers.
12. Svalbard zit ook vol met Noordse Sternen
Met andere woorden, het zit er vol mee.
De Noordse Stern is een kleine zeevogelsoort die circumpolair verspreid is en de meest noordelijke van alle sterns is. In het Noordpoolgebied zijn sterns te zien langs de kust van Svalbard, vooral in het westen en noorden van Spitsbergen.
Noordse sternen broeden als enkele paren, maar meestal in kolonies, met honderden paren. Een ander interessant feit is dat ze het grootste deel van de winter doorbrengen in het pakijs van de Antarctische Oceaan, voordat ze eind mei of begin juni terugkeren naar Svalbard.
Vervolgens trekken ze tussen eind augustus en half september weer terug naar het zuiden.
13. Svalbard is eigenlijk een zomerparadijs voor vogels
Het laatste feit over Svalbard illustreert gedeeltelijk de reden voor de aanhoudende populariteit van Svalbard: het is een van 's werelds beste locaties om vogels te spotten.
Miljoenen vogels worden aangetrokken door de eilanden van Svalbard vanwege de overvloed aan voedsel. Dankzij deze ruime voedselvoorraad kunnen verschillende vogelsoorten in relatieve veiligheid broeden en hun jongen grootbrengen, voordat ze tijdens de Arctische winter naar het zuiden trekken op zoek naar warmere temperaturen.
Vogelaars die naar Svalbard gaan, wordt aangeraden om begin mei en juni te komen, wanneer het ijs zich terugtrekt en de sneeuw uit de toendra verdwijnt. In deze periode maken tot wel drie miljoen vogels van de eilanden hun thuis, waarvan het merendeel afkomstig is uit continentaal Europa en het Verenigd Koninkrijk.
14. IJsberen zwerven van Svalbard naar Rusland
Niemand kan u beloven dat u een ijsbeer in het wild zult zien, maar een bemoedigend feit over Svalbard is dat als u deze eilanden bezoekt, u in ieder geval een redelijke kans heeft om ze te zien.
IJsberen in Svalbard bewonen een gebied dat zich uitstrekt van Spitsbergen tot aan de Russische archipels Franz Josef Land en Novaya Zemlya. Deze beren worden de Barentszzee-populatie genoemd.
Vrouwelijke beren aan de oostkust van Svalbard vertonen vaak twee soorten gedrag: sommige zwerven over een groot gebied dat zich uitstrekt van Svalbard tot Rusland en brengen het grootste deel van hun tijd door met het jagen op zeehonden in het zuidelijke deel van het Arctische ijs; andere hebben een kleiner leefgebied en blijven gewoon in Svalbard en de omliggende wateren.
Er is geen plek zoals thuis, vooral als je thuis Svalbard is.
15. Svalbard is ook de thuisbasis van rondzwervende vossen
De poolvos wordt vaak gezien terwijl hij rondzwerft op Spitsbergen. De soort komt voor op alle eilanden, van drijfijs tot de bergen van Spitsbergen.
In de zomer verblijven ze echter het liefst in de toendra in de buurt van vogelkliffen. Ze eten verschillende soorten voedsel, afhankelijk van de beschikbaarheid, en in de lente en zomer voeden ze zich graag met babyzeehonden, zeevogels en ganzen.
In de winter richten poolvossen hun aandacht op aas van zeehonden en rendieren.
16. De Svalbard Global Seed Vault (ook bekend als Doomsday Vault) bevindt zich op Spitsbergen
Als u denkt dat dit laatste feit over Svalbard verzonnen is, bent u niet de enige.
De Svalbard Global Seed Vault is de ultieme opslagplaats voor alle essentiële gewassen ter wereld. Diep verscholen in een berg met permafrost beschermt de kluis deze gewassen in zaadvorm in geval van een wereldwijde ramp.
Genbanken van over de hele wereld hebben bijgedragen, waardoor de Svalbard Global Seed Vault maar liefst 930.000 gewasvariëteiten bevat.
Toch is dit slechts een fractie van wat de kluis zal bevatten: 4,5 miljoen gewassoorten, met gemiddeld 500 zaden per soort, wat neerkomt op een totale capaciteit van 2,5 miljard zaden.
Niet lang geleden haalde de kluis de wereldwijde krantenkoppen toen smeltende permafrost de zaden bedreigde, maar de Noorse beheerders hebben sindsdien verbeteringen aangebracht om herhaling te voorkomen. De kluis is een voorzorgsmaatregel waarvan we hopen dat we hem nooit nodig zullen hebben, maar we kunnen het ons zeker niet veroorloven dat hij faalt.
