Naam: Potvis (Physeter macrocephalus)

Lengte: 16-20 meter

Gewicht: 41.000 kg

Verspreidingsgebied: Subarctische en Antarctische wateren wereldwijd

Beschermingsstatus: Kwetsbaar

Dieet: Voornaamste dieet inktvis; consumeert ook vis, octopussen, roggen en haaien.

Uiterlijk: Lange, plompe kop die tot 1/3 van het lijf van de walvis kan innemen. Grijze of zwarte huid.

Hoe jagen Potvissen?

Potvissen eten wel meer dan 900 kg aan voedsel per dag. Om hun prooi te vinden, bij voorkeur gigantische inktvissen, duiken ze gemiddeld tussen de 300 en 1200 meter diep, hoewel ze wel tot 2 km diep kunnen duiken tijdens het jagen. Een gemiddelde duik duurt ongeveer een uur.

De Potvis produceert de luidste dierengeluiden ter wereld, akoestische ‘klik’ geluiden, welke worden gebruikt om de prooi te lokaliseren en vermoedelijk ook om deze te verlammen.

De tanden in de onderkaak van de Potvis zijn 18 tot 20 centimeter lang en passen in uitsparingen langs de onderzijden van de bovenkaak. Boventanden groeien er nooit uit de bovenkaak.

Potvissen en reuzeninktvissen zijn gezworen vijanden. Hoewel er nooit gevechten werden waargenomen vertoont de huid van Potvissen regelmatig ronde littekens. Aangenomen wordt dat ze afkomstig zijn van de zuignappen van reuzeninktvissen.

Wanneer ze op kleinere vissen jagen kunnen groepen Potvissen samenwerken om zo scholen vis in een bal samen te jagen. Voor kleine vissen is dit een overlevingsstrategie: individuele vissen lopen meer kans opgegeten te worden dan de vissen die in een grote groep zwemmen.

Zijn Potvissen sociaal?

Buiten de paartijd leven volwassen Potvissen meestal solitair. Vrouwtjes en hun nageslacht verzamelen zich in groepen tot maximaal 20 leden. De mannetjes vertrekken meestal zodra ze rond de 4 jaar oud zijn en vormen dan groepen samen met andere jonge mannetjes. Wanneer ze ouder worden scheiden ze zich weer daarvan af en trekken ze alleen verder.

Volwassen mannetjes zijn de enige Potvissen die zich soms in de koude wateren rond de poolgebieden wagen. De groepen vrouwelijke dieren en jongeren verblijven altijd in de tropische en meer gematigde zones.

Potvissen spenderen veel tijd aan de jacht. Soms stoppen er echter mee om zich bezig te houden met meer sociaal gedrag zoals mekaar roepen en tegen mekaar aanwrijven.

Wanneer ze worden aangevallen vormen Potvissen een ‘margriet-formatie’, ze omcirkelen een kwetsbaar lid van de groep met hun staart naar buiten om aanvallers af te schrikken.

Hoe snel kunnen Potvissen zwemmen?

Een Potvis zal meestal met een gemiddelde snelheid tussen de 5 en 15 km per uur zwemmen. Ze kunnen echter wel een snelheden van 35 tot 45 km per uur halen en die snelheid ongeveer één uur volhouden.

Hoe planten Potvissen zich voort?

Mannetjes zijn geslachtsrijp wanneer ze 18 jaar oud zijn, vrouwtjesdieren rond de 9 jaar. Mannetjes strijden om te mogen paren en paren meestal met verschillende vrouwtjes. Ze richten geen harem op met meerdere vrouwtjes zoals sommige andere dierensoorten doen.

De zwangerschap duurt ongeveer 15 maanden en resulteert in de geboorte van één enkel kalf. De geboorte is een sociale gebeurtenis, de rest van de groep vormt een beschermende barrière rondom de moeder met het kalf. Het kalf kan soms tot wel 13 jaar lang door de moeder gevoed worden, hoewel het meestal gespeend wordt rond 2 jaar. Vrouwelijke dieren paren elke 4 tot 20 jaar, tot ze ongeveer 40 jaar oud zijn.

Hoe oud worden Potvissen?

Potvissen hebben een levensduur die gelijkloopt met die van mensen, ze worden ongeveer 70 jaar oud. Mannetjes bereiken hun volledige grootte pas als ze ongeveer 50 jaar oud zijn.

Hoeveel Potvissen leven er?

Men gaat ervan uit dat er momenteel zo’n 200.000 Potvissen en de zeeën en oceanen leven.

Hebben Potvissen vijanden?

De Orka is de grootste bedreiging maar ook de Griend en de Zwarte zwaardwalvis jagen soms op Potvissen. Orka’s jagen op groepen en proberen dan een kalf of zelfs een vrouwtje te pakken te krijgen, mannelijke Potvissen zijn meestal te groot en te agressief om bejaagd te worden.

Potvissen zijn ook veel bejaagd door mensen. Naast de gebruikelijke opbrengst uit de jacht op walvissen - voedsel, blubber en olie - leverden Potvissen nog andere zaken op die waardevol waren in de tijd van de walvisjacht.

  • Walschot (spermaceti) - werd gebruikt in een verscheidenheid van farmaceutica, evenals kaarsen, zalven, cosmetica en om voorwerpen weerbestendig te maken.
  • Ambergris - Een wasachtige substantie gevormd in het spijsverteringsstelsel van de Potvis door de irritatie van de monddelen van de bek van reuzeninktvissen (op deels dezelfde manier als waarop parels worden gevormd in oesters). De Potvissen produceren dit Ambergris zeer langzaam, in de loop der jaren, zodat objecten die het in het spijsverteringsstelsel niet verteerd worden, zoals de monddelen van inktvissen, beter verwijdert kunnen worden. Ambergris werd veel gebruikt in de parfum-industrie maar de zeldzaamheid en hoge prijs ervan leidde uiteindelijk tot het gebruik van alternatieven.

Vallen Potvissen mensen aan?

Hoewel Potvissen zich meestal verschuilen voor schepen zijn er incidenten bekend die suggereren dat ze soms ook schepen aanvallen. Sommige denken dat Potvissen zich de menselijke aanvallen uit het verleden herinneren en wraak nemen, andere denken dat de botsingen met schepen puur toeval zijn.

8 Interessante weetjes over Potvissen

  • Potvissen hebben de grootste kop ter wereld.
  • Ze hebben ook het grootste brein op aarde (5 keer zwaarder dan dat van de mens).
  • ‘Moby Dick’ is gebaseerd op het leven van twee Potvissen - één was een Potvis die een schip, de Essex, ramde en tot zinken bracht, de ander was een echte albino, een volwassen mannetje genaamd Mocha Dick.
  • Potvissen worden in het Engels ‘Sperm whales’ genoemd, naar de spermaceti die uit hun lijf wordt gehaald en niet naar... iets anders.
  • Potvissen bemestten de oceanen. Hun feces drijven naar boven en gegeten door fytoplankton, de basis van de mariene voedselketen.
  • Mannelijke Potvissen staan erom bekend dat ze soms Orka’s aanvallen in een strijd over voedsel.
  • Het hart van een Potvis weegt ongeveer evenveel als twee volwassen mannen (125 kg).
  • Het hoogste geluidsniveau ooit opgenomen van een dier was dat van een Potvis in het noorden van Noorwegen. Het ‘klik’-geluid bereikte 235 (dB re 1 μ Pa) - boven water, wat correspondeert met het geluidsniveau van een Saturn V raket op 1 meter afstand. Deze opname zou bewijs zijn voor de ‘Big Bang’-hypothese dat Potvissen hun prooi kunnen verlammen of zelfs doden dankzij het akoestische geluid dat ze maken tijdens de jacht. 

Interessant? Deel uw waardering:

Gerelateerde reizen

Noord-Noorwegen, Walvis safari, Aurora Borealis

Volg de walvissen ten noorden van de poolcirkel

NOOb-18. Noorwegen heeft een spectaculaire kustlijn, de Noorse fjorden en bergen zijn wereldberoemd. In het verre noorden, ongeveer 300 kilometer ten noorden van de Poolcirkel, liggen de eilanden Kvaløya en Senja. Rond deze eilanden gebeurt in de winter iets bijzonders; enorme scholen haring verzamelen zich...

Reisdatum:

6 jan - 13 jan, 2018

Prijs:

2220 USD

Noord-Noorwegen, Walvis safari, Aurora Borealis

Volg de walvissen ten noorden van de poolcirkel

NOO07-18. Noorwegen heeft een spectaculaire kustlijn, de Noorse fjorden en bergen zijn wereldberoemd. In het verre noorden, ongeveer 300 kilometer ten noorden van de Poolcirkel, liggen de eilanden Kvaløya en Senja. Rond deze eilanden gebeurt in de winter iets bijzonders; enorme scholen haring verzamelen zich...

Reisdatum:

24 feb - 3 mrt, 2018

Prijs:

2220 USD