Ontmoeting met ijsbeer in Spitsbergen
Als ik vanaf de brug van een schip in een van de fjorden van Spitsbergen, een eilandengroep ten noorden van Noorwegen, naar het zee-ijs kijk, zie ik een perfect aangepast dier over het ijs bewegen, het resultaat van honderdduizenden jaren ecologische fijnafstemming. Poten ter grootte van sneeuwschoenen verdelen het gewicht, de vacht kan de kou en het zonlicht perfect aan en een ongelooflijk reukvermogen bemonstert dit monochrome rijk.
Ijsberen op zoek naar prooi
De kapitein loodst het met ijs verstevigde schip voorzichtig in het ijs en stopt de motor. Ik heb het voorrecht om op zo'n moment Expeditieleider te zijn. Ik zie een paar ijsberen op zoek naar een prooi. Ik concentreer me op een moederbeer met twee pasgeboren jongen. In de vroege zomer zijn de binnenfjorden in Spitsbergen vaak bedekt met fjordijs van de vorige winter.
Dit jonge stabiele ijs is de favoriete habitat voor Ringelrobben en een ideale jachtomgeving voor moederberen en hun jonge welpen. Op deze dag ontvouwt het landschap zich onder prachtige luchten en heldere weersomstandigheden, waarbij de beren door hun omgeving zwerven - een spectaculair Arctisch tafereel!
Discipline in een ijsberenfamilie
Een moeder en twee jongen komen dichter bij het schip. Het ijs om haar heen is een beetje dun en verrot en er zijn veel gaten en sporen zichtbaar. Toch lijkt ze de weg te kennen en leidt ze de welpen vakkundig - wanneer ze een ijsrand moet beklimmen, wanneer ze moet springen, wanneer ze moet zwemmen en wanneer ze in stilte moet wachten. Plotseling bevriest ze en tuurt in één richting. Ze ziet een Ringelrob op het ijs.
Er is een paar seconden geen beweging, dan draait ze in slow motion haar kop en haar jongen duiken onmiddellijk ineen in precieze coördinatie. Wat is het signaal dat ze hen gaf? Kijkt ze ze alleen maar aan of maakte ze grommende of snuivende geluiden? We zullen het nooit weten, maar er heerst duidelijk discipline in de familie.
Langzaam begint ze naar haar doel toe te bewegen. Soms, als de zeehond opkijkt om de horizon af te tasten, bevriest ze op hetzelfde moment, haar aanwezigheid verbergend. Je ziet haar berekenen wat de beste manier is om de gaten in het open water te vermijden en de routes om op het ijs te blijven zonder er doorheen te breken. Ze draait haar hoofd om naar haar welpen te kijken, houdt ze in het zicht, en dan laat ze zich langzaam zakken, achteruit het water in.
Ijsbeer jachtstrategie
Elke jacht is anders; het licht, de wind, de ijssituatie, de positie van de zeehond. Elke aanval vereist zijn eigen strategie. Ze benadert de zeehond vanuit het water, waarbij ze open sporen volgt. Soms tilt ze haar kop heel langzaam op om een nieuwe positie in te nemen en om naar haar jongen te kijken, die gehoorzaam liggen te kijken naar de "jachtschool" van hun moeder.
Als haar weg tijdelijk versperd is door ijs besluit ze als een onderzeeër onder het ijs door te gaan; ze duikt. Na een kort moment komt ze weer boven, ze neemt weer een positie in en verdwijnt weer langzaam onder het ijs. Dit herhaalt zich een paar keer.
Plotseling krijgt de zeehond een gevoel van iets.... hij kijkt nerveus om zich heen en neemt geen risico en rolt snel van het ijs het water in. Even dacht ik dat deze zeehond geluk had gehad, hij was ontsnapt. Op dat moment komt de beer uit het water het ijs op gestormd met haar prooi tussen haar krachtige kaken. De dood volgt snel, haar vaardigheid dominant. Na het jachtdrama komen haar twee welpen aanrennen om zich bij het feestmaal aan te sluiten. De calorie- en vetbehoeften zijn weer voor een dag bevredigd.
Gelukkige tijden voor een ijsbeerfamilie
De moederbeer en haar twee welpen zijn snel klaar met het doden van de zeehonden. Er is altijd een kans dat een andere beer het komt stelen. Deze keer had ze geluk, ze hadden alles voor zichzelf. De komende twee jaar zal de moeder elke prooi moeten delen met haar kroost.